MØBELMUSEET, SYKKYLVEN

Plywood Chair. Design: Grete Jalk 1

 

Grete Juel Jalk (1920–2006), dansk møbeldesigner som frå 1960 gjorde mykje for å styrke Danmarks rykte som produsent av moderne møbeldesign. Ho var også redaktør for det danske magasinet Mobilia og redigerte eit fire bands verk om danske møblar.

Historikk: Etter å ha ha studert språk og filosofi vart ho student ved Designskulen for kvinner (1940 – 43) under leiing av kabinettmaker Karen Margrethe Conradsen. Ho fullførte studiane ved den danske designskulen I 1946 og fekk tilleggsundervisning av Kaare Klint ved det kongelege akademiet si møbelutdanning. Ho deltok også i dei årlege konkurransane som vart arrangert av designmuseet og designskulen i København. Frå 1950 fungerte ho sjølv som lærar ved designskulen

In 1953 opna ho sitt eige designstudio. Ho var inspirert av Alvar Aalto og hans laminerte kryssfinermøblar og Charles Eames pressa finerdesign og tok til å utvikle sine eigne modig utforma møblar. Den generelle interessa for dei ukonvensjonelle møblane hennar voks berre seint, sjølv om dei var ettertrakta på utstillingar. I 1963 utlyste det engelske avisa Daily Mirror ei konkurranse om ein stol for ein mann og ein stol for ei kvinne. Sjølv om Jalk vann førsteplass for si He og She Chair, vart dei ikkje sette i produksjon. Kabinettmaker og møbelseljar Poul Jeppesen laga nokre prototypar som vart brende og prosjektet lagt på is. I 2006 byrja Lange Production likevel med industriell produksjon av the She Chair.

Medan ho arbeidde med desse avanserte eksperimenta, utvikla ho samtidig ei rekkje enkle møbelstykke for produsentar, blant anna eit høgt bord med stol, eit hyllesett I oregonfuru og ein serie med stolar med stoppa sete og rygg på stålramme. Dei industrielle modellane hadde klare og komfortable linjer og passa spesielt godt for rask masseproduksjon, Dei var også økonomiske når det kom til materialbruk og dei vart konkurransedyktige. Design for moderne heimar var blant anna ei veggmontert lagersystem (1961), eit stuemøblement med kaffibord (1962), stereo, TV og høgtalardesign “Watch and listen” (1963). Ho designa også tapet og møbelstoff, til dømes for Unika Væv og sølvvarer for Georg Jensen.

Ho brukte også sitt kreative talent for å designe utstillingar, og eitt av dei beste eksempla er vandreutstillinga som det danske utanriksdepartementet stod bak i 1974. og som besøkte 25 stader rundt om i verda. Prosjektet var sett saman av ein serie med kubeforma, rusta pakkboksar med silketrykktekster og logo. Når dei vart pakka ut, kunne boksane brukast som stands og veggutstillingar. Ei anna stor sak var Designs by Danish Women i Bella Centeret i København i samband med ein FN-konferanse om kvinner i 1980.

Ho var også ein viktig bidragsytar når det galt litteratur om møbeldesign. Saman med Gunnar Bratvold redigerte ho Mobilia frå 1956 – 1962 og etter at Bratvold døydde, frå 1968 -1974. Dette førte også til eit firebandsverk som blir rekna som eitt av dei mest omfattande på feltet.(Grete Jalk, Dansk møbelkunst gennem 40 år - 40 years of Danish furniture design, 1987, Tåstrup: Teknologisk Instituts Forlag, 4 volumes: ISBN 87-7511-711-8, ISBN 87-7511-712)